Τετάρτη, 2 Μαρτίου 2016

Ψυχοσάββατο

   
Σε ετήσια βάση η Ἐκκλησία έχει καθορίσει δύο Σάββατα, τα οποία αφιερώνει στοὺς κεκοιμημένους της. Είναι το Ψυχοσάββατο. Το ενα πριν από τὴν Κυριακή της Ἀπόκρεω καὶ το άλλο πρὶν από την Κυριακή της Πεντηκοστής.
   Τὸ Ψυχοσάββατο πριν από την Κυριακή της Ἀπόκρεω έχει τὸ εξής νόημα: Ἡ επομένη ἡμέρα είναι αφιερωμένη στὴ Δευτέρα Παρουσία τοῦ Κυρίου. Ἐκείνη τὴ φοβερή ημέρα κατά την οποία όλοι θα σταθούμε μπροστά στὸ θρόνο τοῦ μεγάλου Κριτού. Γιὰ τὸ λόγο αυτό με το μνημόσυνο των κεκοιμημένων ζητούμε από τὸν Κύριο να γίνει ίλεως καὶ νὰ δείξει τὴν συμπάθεια καὶ τὴν μακροθυμία του, όχι μόνο σὲ μας αλλά καὶ στοὺς προαπελθόντας ἀδελφούς, καὶ όλους μαζί να μας κατατάξει στὴν Ἐπουράνια Βασιλεία Του.
   Ο λόγος που τὰ καθιέρωσε η Εκκλησία μας, παρ᾿ ότι κάθε Σάββατο είναι ἀφιερωμένο στους κεκοιμημενους, είναι ο εξής: Επειδή πολλοί κατά καιρούς πέθαναν μικροί σε ηλικία ή στην ξενιτιά η στὴν θάλασσα ή στα όρη καὶ τοὺς κρημνοὺς ή και μερικοί, λόγω πτωχείας, δεν αξιώθηκαν των διατεταγμένων μνημοσύνων, «οἱ θείοι Πατέρες φιλανθρώπως κινούμενοι θέσπισαν τὸ μνημόσυνον αυτό υπέρ πάντων των απ᾿ αιώνος ευσεβώς τελευτησάντων Χριστιανών». Συγχρόνως δέ, ενθυμούμενοι καὶ εμείς τὸν θάνατο, «διεγειρόμεθα πρὸς μετάνοιαν».
Για τὴν ιστορία και μόνο ας γνωρίζουμε ότι: «Ἡ καθιέρωσις τοῦ Σαββάτου πρὸ τῶν Ἀπόκρεω ως Ψυχοσαββάτου εγένετο μαλλον κατ᾿ απομίμησιν του Σαββάτου προ της Πεντηκοστής, ως μόνου προϋπάρχοντος».
    Επίσης εκτός των παραπάνω ψυχοσαββάτων σε ορισμένα μέρη, κυρίως στην κεντρική Ελλάδα και σ' αυτή την πρωτεύουσα των Αθηνών συνηθίζονται και άλλα δύο Σάββατα να αφιερώνονται στους κεκοιμημένους, αποκαλούμενα κι αυτά ως Ψυχοσάββατα. Αυτά είναι το Σάββατο μετά το Ψυχοσάββατο της Απόκρεω δηλ. Το Σάββατο της Τυρινής κι επίσης το αμέσως επόμενο Σάββατο της πρώτης εβδομάδος των Νηστειών, το λεγόμενο Ψυχοσάββατο των Αγίων Θεοδώρων. Το Ψυχοσάββατο μας υπενθυμίζει τη διάσταση της αιώνιας ζωής, που φωτίζει και την επίγεια. 





Θα πρέπει, τέλος, νὰ ἐξηγήσουμε ότι πολλά λάθη από την άγνοια του παρελθόντος έχουν φτάσει ως τὶς μέρες μας, και θα πρέπει άμεσα να διορθωθούν.
α) Τα μνημόσυνα θα πρέπει να γίνονται ακριβώς την ημέρα ποὺ πρεπει και όχι νωρίτερα ή ἀργότερα.
β) Το σπάσιμο γυάλινων αντικειμένων ή άλλων τοιούτων, είναι άκρως ειδωλολατρική συνήθεια καὶ αμαρτάνουν όσοι τὸ πράττουν.
γ) Στα μνημόσυνα παραθέτουμε και ευλογούνται μόνο καλώς βρασμένα κόλλυβα (σιτάρι) ως ενδεικτικὰ της Αναστάσεως και όχι άλλα υποκατάστατα (κουλουράκια-ψωμάκια-γλυκά κλπ.)Αντί, λοιπόν, κολλύβων, γεμίζει ο Ιερός Ναός μέ πάσης φύσεως πίττες καί γλυκίσματα. Πρόσφορα, κουλούρια καί τσουρέκια, έως φρούτα εποχής από τον μανάβη, τα εποχιακά ροδάκινα, κεράσια και βερίκοκα, συνθέτουν εικόνα απρέπειας πρός τό Ναό καί προσβολής πρός την μνήμη των κεκοιμημένων. Οι γιαγιάδες μας τά παλαιότερα χρόνια, προσέφεραν κεράσματα, πίττες καί γλυκά κατά τά Ψυχοσάββατα, αλλά έξω, στήν αυλή της Εκκλησίας. Μέσα στο Ναό, προσκόμιζαν τά κόλλυβα μόνο γιά τήν ακολουθία.
δ) Το πρώτο Σάββατο της Τεσσαρακοστής δὲν εἶναι «Ψυχοσάββατο», ἀλλὰ ἑορτάζουμε τὸ «διὰ κολλύβων» θαύμα τοῦ Ἁγίου Θεοδώρου του Τήρωνος.
ε) Στὰ Ψυχοσάββατα μποροῦμε νὰ παραθέτουμε κόλλυβα είτε στον Εσπερινό της Παρασκευής, είτε στην Θεία Λειτουργία του Σαββάτου, είτε καὶ στὰ δύο. Πρόκειται περὶ τῆς ἰδίας ἀξίας, αφού ἡ ίδια ακολουθία διαβάζεται.
στ) Τα ευλογηθέντα κόλλυβα δεν τα σκορπίζουμε στον τάφο, ούτε τα απορρίπτουμε στα σκουπίδια, πράξεις εκκλησιαστικὰ απαράδεκτες.
Σε κάθε περίπτωση, υπεύθυνος για την λύση τυχόν αποριών σας, είναι μονον ο εφημέριος ιερεύς του Ναού.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου